DMT i psychiatria



Terapia tańcem i ruchem i psychiatria (praca w teamie terapeutycznym)*

 

Terapia tańcem i ruchem znajduje zastosowanie w odniesieniu do wielu rozmaitych przypadków. Przy czym choreoterapia w swej „łagodniejszej” formie, czyli rozwojowy wariant, wykorzystuje się podczas pracy w szkołach, domach opieki społecznej, przedszkolach, domach dziecka, więzieniach, domach matki z dzieckiem, ludzi starszych itp. Wariant drugi, ściśle terapeutyczny (psychoterapeutyczny), znajduje zastosowanie podczas leczenia zaburzeń rozwojowych, depresji, psychozy, stresu traumatycznego, trudności w uczeniu się, dysfunkcji fizycznych i neurologicznych czy sensorycznych[1]. W terapii tańcem i ruchem niezależnie od tradycji, na którą powołują się konkretni terapeuci, obowiązuje zestaw wspólnych wszystkim, fundamentalnych postulatów:

  • Interakcja między ciałem a umysłem sprawia, że zmieniając sposób poruszania jednostki, wpływamy na całe jej funkcjonowanie. Sposób poruszania się człowieka odzwierciedla jego osobowość.
  • Relacja terapeutyczna przynajmniej do pewnego stopnia jest niewerbalna, może być więc na przykład utrzymana przez odzwierciedlanie ruchów pacjenta.
  • Ruch może pełnić funkcję symboliczną, a jako taki może stanowić przejaw nieświadomych procesów.
  • Ruchowe improwizacje pozwalają na eksperymentowanie z nowymi sposobami „bycia”[2].

Na podstawie dwunastoletnich obserwacji prowadzonych przeze mnie grup terapeutycznych, wnioskuję, że terapia tańcem i ruchem jest wielowymiarową i bardzo atrakcyjną formą terapii, która nie tylko wzbogaca ofertę ośrodków zdrowia psychicznego, ale i umożliwia szybsze i lepsze osiągnięcie pozytywnych efektów terapeutycznych.

Dzięki terapii tańcem i ruchem, pacjent otwiera się na swoje emocje, a uczucia z kolei są następnym „kluczem” do przeżyć pacjenta, uruchamiają bowiem myślenie, o własnych trudnościach, ale też co bardzo ważne, ilustrują bogactwo jego zasobów. Pozwalają na wgląd w obraz samego siebie, a to jest kolejnym „kluczem”, do następnych „drzwi”, za którymi pacjent spotyka się z własną pracą terapeutyczną. Wówczas pacjent pracuje poprzez ekspresję twórczą, nad swoimi trudnościami, podążając w stronę dobrego samopoczucia. Praca własna pacjenta, w procesie terapeutycznym i uruchomione emocje, a co za tym idzie, myślenie mają szansę na spotkanie i kontynuację pracy terapeutycznej w sesjach psychoterapii werbalnej.[3]
Zasadniczym elementem pracy terapeutycznej w psychiatrii jest współpraca teamu terapeutycznego. Team terapeutyczny to grupa osób wspólnie realizujących proces leczenia, którego cechami charakterystycznymi są: wspólnota celu działania i odpowiedzialność za jego realizację, ustalenie zakresu działań oraz związanego z tym podziału obowiązków i uprawnień a także sprawny przepływ informacji. W skład zespołu „teamu terapeutycznego” wchodzą osoby, które wspólnie realizują proces leczenia, między innymi lekarz psychiatra, psychologowie - psychoterapeuci, psychoterapeuci pozawerbalni a także personel pielęgniarski [4]. Zatem dzięki takiej kompozycji teamu pacjent może w sposób całościowy doświadczyć swojego organizmu. Myślę, w tym momencie o przestrzeni biologicznej, werbalnej a także poza pozawerbalnej. Zdecydowanie jest to bardzo ciekawa i atrakcyjna kompozycja zespołu. Specjaliści bowiem każdy zgodnie ze sztuką, szkołą, którą reprezentują integrują owe przestrzenie. Naturalnie zintegrowane są także cele terapeutyczne dostosowane do specyfiki pracy z daną grupą pacjentów. Oczywiście, mimo, że terapia ma formę pracy grupowej, to każdy pacjent jest traktowany indywidualnie i dokonywana jest operacjonalizacja celów terapeutycznych. Tym samym efekt końcowy terapii i osiągane rezultaty zależą od współpracy całego teamu terapeutycznego, co jest specyfiką pracy terapeuty tańcem i ruchem w dziedzinie, jaką jest psychiatria [5]. Terapia pozawerbalna jest jednym z elementów pracy teamowej i stanowi istotne dopełnienie terapii werbalnej oraz farmakoterapii.

Niewątpliwie zaangażowanie i praca własna pacjenta w procesie terapeutycznym jest najcenniejsza. Jednak nie sposób pominąć i dostrzec także wpływu na proces terapeutyczny całego zespołu prowadzącego terapię pacjenta. W czasie prowadzonych sesji terapii obserwuję wyraźne zmiany w zachowaniu uczestników. Dzięki odblokowaniu i doświadczeniu spotkania w terapii z różnorodnymi uczuciami, osoby mogą świadomie konfrontować się zarówno z pozytywnymi emocjami, jak i negatywnymi. Otwiera to oczywiście przestrzeń do poszukiwania refleksji, poszukiwania źródła owych uczuć, a także być może potencjalnych zmian. Uruchomione myślenie refleksyjne, pootwierane tematy, mają zawsze szansę kontynuacji na sesjach psychoterapii werbalnej.

Współpraca teamu terapeutycznego pozwala także na bieżące monitorowanie pracy grupy, jej skuteczności. Specjaliści z teamu terapeutycznego spotykają się na zebraniach, gdzie nie tylko dzielą się ze sobą informacjami odnośnie przebiegu procesu terapii u każdego pacjenta, ale poddają go refleksji, co ma bardzo istotny wpływ na zrozumienie, adekwatne reagowanie zespołu i dokonywana jest operacjonalizacja celów terapeutycznych. W tym miejscu warto też wspomnieć o dodatkowym elemencie pracy teamu terapeutycznego w psychiatrii jakim są superwizje (tak indywidualne jak i zespołowe), które mają służyć przede wszystkim ocenie fachowości pracy teamu terapeutycznego a także poszczególnych terapeutów [6]. Ważnym momentem jest możliwość udziału terapeuty pozawerbalnego w spotkaniach zespołowych z superwizorem tzw. obserwacyjnych, po prowadzeniu grupy przez psychoterapeutów. Dzięki temu terapeuta tańcem i ruchem nie tylko ma możliwość wglądu w proces grupy, ale posiada cenne komentarze ze strony superwizora oraz psychoterapeutów werbalnych, które pomagają na zareagowanie sytuacyjne, modyfikację celów terapeutycznych i wprowadzenie określonych technik i strategii terapeutycznych. Poza superwizjami teamu terapeutycznego w konkretnej placówce (Centum Zdrowia Psychicznego), poszczególni terapeuci odbywają superwizje indywidualne. Terapeuta tańcem i ruchem również swoją pracę poddaje regularnej superwizji, jest to bardzo istotne nie tylko ze względu na jakość i rzetelność pracy terapeutycznej, ale również ze względów etycznych. 

 

II Ogólnopolska Sesja Warsztatowa SAP

 

Supeł jak supeł; jak myślisz, są takie supły podobnie jak problemy, których nie można rozwiązać dzięki terapii tańcem i ruchem? Nam dzięki pracy zespołowej udało się rozwiązać powyższy supeł - Anna Rojewska - Nowak

 


*) tekst stanowi fragment artykułu:  A. Rojewska – Nowak, Terapia tańcem i ruchem a praca teamu terapeutycznego w psychiatrii [w:] Współczesna arteterapia. Aspekty teoretyczno-praktyczne, I. Bugajska-Bigos, A. Steliga (red.), Wydawnictwo Naukowe PWSZ w Nowym Sączu, Nowy Sącz 2015.
**) bibliografia dostępna w artykule.

 




Aktualności

Warsztat w Krakowie

2018-11-13, Autor: admin


Konferencja arteterapia

Czytaj więcej »

Nowa lokalizacja

2018-08-06, Autor: admin


Sesje terapeutyczne w nowej lokalizacji

Czytaj więcej »

Aktualności

Facebook

Odwiedź nasz profil na Facebooku:

Kontakt

W związku z licznymi obowiązkami i prowadzonymi sesjami oraz warsztatami
w ciągu dnia, preferuję kontakt mailowy lub za pośrednictwem formularza kontaktowego. Zapraszam do kontaktu.

Anna Rojewska-Nowak
E-mail:kontakt@arteterapia.com.pl
Kontakt