Terapia tańcem i ruchem



Taniec w terapii - terapia/psychoterapia tańcem i ruchem oraz taniec terapeutyczny*)



Terapia tańcem i ruchem / Choreoterapia jako jedna z subdyscyplin arteterapii jest oddziaływaniem terapeutycznym, które może uzupełniać i wspomagać proces leczenia lub też może być samodzielną metodą leczenia [1]. Choreoterapia jest zwana zamiennie terapią tańcem, terapią tańcem i ruchem lub też psychoterapią tańcem i ruchem (istnieje pewna zależność terapeuty, jego kwalifikacji, doświadczenia i praktyki terapeutycznej a stosowanego nazewnictwa)**. Ta forma terapii na świecie - między innymi w psychiatrii - stosowana jest od kilkudziesięciu lat [2].

Poza wymienionymi wyżej formami terapii z podziałem na terapię i psychoterapię tańcem, na gruncie polskim Polskie Stowarzyszenie Choreoterapii – PTT wprowadziło ponadto do stosowania na niższym poziomie formę tańca o charakterze terapeutycznym. Porównanie polskich wymagań od kandydatów tych trzech form pracy zamieszczono w poniższej tabeli. Niestety Polskie Stowarzyszenie Choreoterapii – PTT nie zamieściło na stronie internetowej standardów dla zawodu Choreoterapeuta – psychoterapeuta tańcem (ponad wzmianką o wymaganiu minimum 4-o letniego szkolenia), tym samym w tabeli zamieszczono wymagania wg standardów Polskiego Stowarzyszenia Psychoterapii Tańcem i Ruchem.

 

Tabela nr 1***

 

Zakres

Psychoterapia tańcem i ruchem (PSPTiR)

Choreoterapia – terapia tańcem (PSCh-PTT)

Instruktor tańca terapeutycznego (PSCh-PTT)

Wymagania kwalifikacyjne od kandydata do szkolenia zawodowego

Wykształcenie wyższe, lub studenci ostatnich lat studiów wyższych. Dysponowanie szerokim zakresem ruchu, co może zapewnić przynajmniej 2 lata nauki tańca w określonej technice lub regularnego uczęszczania na warsztaty choreoterapii.

Minimum studia wyższe I stopnia. Doświadczenie min. 250 godzin technik tańca oraz terapii tańcem w okresie nie krótszym niż 2 lata.

Minimum studia wyższe I stopnia – licencjackie lub studenci 3 i 4 roku

studiów magisterskich. Doświadczenie min. 250 godzin technik tańca oraz terapii tańcem.

 

Szkolenie zawodowe

Minimum 4 letnie szkolenie w zakresie psychoterapii tańcem.

Minimum 3 letnie kształcenie w zakresie terapii tańcem.

Minimum 2 letnie szkolenie.

Terapia własna

Wymagana – minimum 100 godzin w czasie trwania szkolenia.

Wymagana – 80 godzin psychoterapia grupowa lub 40 godzin psychoterapia indywidualna w czasie nie krótszym niż 10 miesięcy oraz 40 godzin trening interpersonalny.

Nie wymagana.

Staż kliniczny

Wymagane odbycie stażu klinicznego w wymiarze 360 godzin w szpitalu psychiatrycznym lub placówce, w której główną metodą pracy z pacjentami jest psychoterapia.

-

-

Praktyka zawodowa

Przeprowadzenie minimum 120 godzin pracy terapeutycznej z klientem/grupą ponad ilość godzin wymaganych w szkoleniu, w tym minimum 50 godzin psychoterapii z pacjentem indywidualnym.

Wymagane odbycie praktyki z grupą terapeutyczną w ilości 130 godzin.

Wymagane odbycie praktyk w ilości 92 godzin.

Superwizje

Wymagane.

Wymagane w trakcie szkolenia, zalecane w praktyce terapeutycznej.

Wymagane w trakcie szkolenia.

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych PSCh-PTT [6,7,10], PSPTiR [8] oraz Instytutu DMT [9].

 

Taniec terapeutyczny nie jest "czystą" terapią / choreoterapią, ale jest praktyką prowadzenia grup tanecznych i czerpie inspiracje z różnych form tańca i wykorzystuje w pracy z grupą ruch taneczny, by zaktywizować grupę [5]. Polskie szkolenie instruktorów tańca terapeutycznego ma na celu przygotowanie do samodzielnej pracy instruktora tańca terapeutycznego w obszarach promocji i wspomagania zachowań prozdrowotnych i rekreacyjnych, wspomagania rehabilitacji i terapii ruchowej [11]. ITT realizując zajęcia taneczno-ruchowe dążą przede wszystkim do rozwoju swoich podopiecznych a nie terapii. W choreoterapii (terapii tańcem i psychoterapii tańcem i ruchem) terapeuci podążają za uczestnikiem sesji terapeutycznej zachęcając do refleksji nad ruchem i bezruchem i będąc mniej dyrektywnymi, terapeuta przygląda się swojemu wpływowi na pacjenta, obserwując własną postawę i ruchy, oraz czerpie informacje z odczuć ciała, analizując przeniesienie i przeciwprzeniesienie [5]. Tak więc podstawę terapii tańcem i ruchem stanowi taniec i ruch. Taniec, który jest znany ludzkości od zarania dziejów i taki jakim znały go ludy pierwotne, stanowił istotny element życia występując w postaci rytuału. Był on trwałym elementem codziennego życia i współistnienia z grupą podczas wszystkich wydarzeń (narodzin, inicjacji, wesele, śmierć). Rytuały taneczne są aktywnością wspólnotową i mają jasno zdefiniowane ramy wyznaczone przez sekwencje ruchu, struktury, rytmu etc. W ramach tych sekwencji istnieje przestrzeń na uwalnianie oraz eksplorację uczuć poprzez ekspresję całego ciała, rodzi się harmonia ciała umysłu i duszy [4]. Również ruch jest zasadniczym elementem choreoterapii, ruch prowadzi bowiem zarówno do ujawnienia wspomnień w formie obrazów i uczuć jak i stanowi narzędzie budowania relacji z pacjentem, jako język, którym można wyrazić siebie, jako sposób wprowadzenia zmian, przyczyniających się do integracji człowieka – fizycznej, emocjonalnej, poznawczej i społecznej [5]. Współczesna terapia tańcem i ruchem wywodzi się z tańca ekspresyjnego lat 20 ubiegłego wieku, w tańcu ekspresyjnym choreografia inspirowana jest wewnętrznymi uczuciami, którymi tancerze w sposób indywidualny dają wyraz na scenie. W latach 40 i 50 ubiegłego wieku amerykańskie tancerki (Trudi Schoop, Mary Whitehouse, Lilian Espenak, Marian Chace) wytworzyły dwie linie rozwojowe tej formy terapii. Zachodnie podejście (Schoop, Whitehouse) koncentrowało się na uwalniającym aspekcie wewnętrznej ekspresji w tańcu a podbudowę teoretyczną zaczerpnięto od C. C. Junga. Wschodnie podejście (Espenak, Chace) natomiast połączyło taniec i ruch z teorią psychoanalizy Freuda i innych [4]. Tak więc teoretyczne podstawy terapii tańcem i ruchem zostały opracowane pod wpływem klasyków psychoanalizy. Tym samym w tej formie terapii pracuje się na poziomie tańca, włączając do terapii koncepcje obrony, oporu, przeniesienia i przeciwprzeniesienia [4]. Terapia tańcem i ruchem definiowana jest jako psychoterapeutyczne wykorzystanie ekspresyjnego tańca, poprzez które człowiek może zaangażować się w proces prowadzący do osobistej integracji rozwoju. Oparta jest o zasadę, że istnieje związek między emocjami a ruchem, zaś poprzez eksplorowanie bardziej zróżnicowanego zakresu ruchów pacjent ma możliwość doświadczania większej równowagi, przy jednoczesnym wzroście spontaniczności i zdolności adaptacyjnych. Poprzez ruch i taniec, wewnętrzny świat osoby staje się bardziej zrozumiały, zaś we wspólnym, tańcu widoczna staje się relacja. Terapeuta stwarza warunki w których emocje mogą być w bezpieczny sposób wyrażone i przekazane i mogą się spotkać z ich akceptacją [5].



*) tekst stanowi fragment artykułu:  A. Rojewska - Nowak, Terapia tańcem i ruchem w psychiatrii (z praktyki klinicznej w Psychiatrycznych Oddziałach Dziennego Pobytu), [w:] A. Stefańska (red.), Arteterapia i twórczość w przestrzeni psychospołecznej, Wydawnictwo Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, Kalisz-Poznań 2015, s. 91-100.

**) od psychoterapeuty wymaga się dodatkowo - ponad posiadanie odpowiedniej wiedzy z zakresu terapii tańcem i ruchem - odbycia praktyki klinicznej w placówkach, których podstawową formą terapii jest psychoterapia w celu doświadczenia pracy z różnymi grupami pacjentów i poznanie zasad pracy teamów terapeutycznych oraz doświadczenie superwizji zespołowych, doświadczenie kliniczne powinno obejmować prowadzenie terapii tańcem i ruchem zarówno w formie indywidualnej jak i grupowej. Prowadzenie terapii połączone powinno być z superwizjami indywidualnymi praktyki klinicznej (superwizorów psychoterapii lub/oraz superwizorów psychoterapii tańcem i ruchem). Nieodzownym wymogiem dla psychoterapii jest też odbycie własnej psychoterapii werbalnej terapeuty w ilości nie mniejszej niż 100 godzin w okresie nie krótszym niż dwa lata oraz odbycie własnej terapii tańcem i ruchem.

***) Podobnego podziału dokonały Z. Pędzich oraz M. Wiśniewska, w tekście zatytułowanym Psychoterapia tańcem i ruchem. Podstawowe założenia, czynniki leczące i zastosowania, będącym jednym z tekstów sztandarowej polskiej pracy zbiorowej pod redakcją Z. Pędzich tj. Psychoterapia tańcem i ruchem. Teoria i praktyka. Autorki oparły podział na teoretycznym modelu opisanym przez Bonnie Meekums w publikacji Dance Movement Therapy A Creative Psychotherapeutic Approach, wydanej nakładem SAGE Publications Ltd w 2002r. Model zaprezentowany przez w/w autorki oparty został o wymagania brytyjskie i nie uwzględnia uwarunkowań i wymagań obowiązujących w naszym kraju. Model opisany przez B. Meekums wyróżniał tylko dwie formy, tj. terapię tańcem i ruchem (DMT) oraz taniec terapeutyczny. W czasie gdy ukazała się wspomniana publikacja terapia tańcem i ruchem już była definiowana jako forma psychoterapii, jednak jeszcze nie używano oficjalnie nazwy psychoterapia tańcem i ruchem (DMP). Polski podział, którego dokonałam, uwzględnia już zmiany jakie miały miejsce na świecie (w tym w Polsce) w ostatniej dekadzie.

****) bibliografia dostępna w artykule.





Aktualności

Warsztat w Krakowie

2018-11-13, Autor: admin


Konferencja arteterapia

Czytaj więcej »

Nowa lokalizacja

2018-08-06, Autor: admin


Sesje terapeutyczne w nowej lokalizacji

Czytaj więcej »

Aktualności

Facebook

Odwiedź nasz profil na Facebooku:

Kontakt

W związku z licznymi obowiązkami i prowadzonymi sesjami oraz warsztatami
w ciągu dnia, preferuję kontakt mailowy lub za pośrednictwem formularza kontaktowego. Zapraszam do kontaktu.

Anna Rojewska-Nowak
E-mail:kontakt@arteterapia.com.pl
Kontakt